M\u00f3wi si\u0119 coraz cz\u0119\u015bciej, \u017ce arty\u015bci zajmuj\u0105cy si\u0119 tworzeniem muzyki z ka\u017cdym kolejnym dniem pope\u0142niaj\u0105 swoiste plagiaty, \u017ce wszystko, co mo\u017cna by\u0142o zagra\u0107 na wszystkich instrumentach \u015bwiata zosta\u0142o ju\u017c zagrane, a to, co pojawia si\u0119, jako nowo\u015b\u0107 jest tak naprawd\u0119 powtarzaniem wszystkich d\u017awi\u0119k\u00f3w, kt\u00f3re do tej pory zabrzmia\u0142y. Wielu ludzi tak twierdzi i s\u0105 \u015bwiecie przekonani, \u017ce maj\u0105 racj\u0119, \u017ce muzyka nie jest w stanie da\u0107 nikomu wi\u0119cej nowo\u015bci, a wsp\u00f3\u0142cze\u015bni muzycy skazani s\u0105 na powielanie czyich\u015b schemat\u00f3w. Do tego twierdzi si\u0119, \u017ce prawdziwe nowo\u015bci powstawa\u0107 b\u0119d\u0105 dopiero wtedy, gdy wymy\u015bli si\u0119 nowe instrumenty, albo gdy narodzi si\u0119 artysta wielki i potrafi\u0105cy jeszcze wynale\u017a\u0107 co\u015b nowego. Bez wzgl\u0119du na to czy to stwierdzenie jest prawdziwe czy nie(bo niby jak kto\u015b jest w stanie doj\u015b\u0107 do takich wniosk\u00f3w nie przes\u0142uchawszy wpierw ca\u0142ej muzyki \u015bwiata?), mo\u017cna zastanowi\u0107 si\u0119 nad czym\u015b innym \u2013 czy wt\u00f3rno\u015b\u0107 w sztuce w og\u00f3le jest a\u017c taka straszna, jak si\u0119 to mo\u017ce nam wydawa\u0107? Czy powtarzanie pewnych element\u00f3w, chwyt\u00f3w, schemat\u00f3w albo wizji jest czym\u015b z\u0142ym? Czy wyra\u017ane inspiracje innym dzie\u0142em sztuki lub artyst\u0105 s\u0105 karygodne? Ca\u0142a ta sprawa jest znacznie prostsza, ni\u017c si\u0119 to mo\u017ce wydawa\u0107.<\/p>\n
Bo trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce plagiat jest z\u0142y, ale plagiatem jest bezprawne wykorzystywanie czyjego\u015b pomys\u0142u lub dzie\u0142a w celach zarobkowych, a przy tym sugerowanie, \u017ce dane dzie\u0142o jest nasz\u0105(artyst\u00f3w) w\u0142asno\u015bci\u0105. Prawo autorskie musi by\u0107 przestrzegane przez wszystkich, ale te\u017c nikt nie powinien mie\u0107 z tym problem\u00f3w. Wszak plagiat mo\u017cna bardzo \u0142atwo odr\u00f3\u017cni\u0107, bowiem b\u0119dzie on bardzo mocno przypomina\u0142 dzie\u0142o oryginalne. Oczywi\u015bcie wiele by\u0142o, jest i b\u0119dzie przypadk\u00f3w, kiedy dw\u00f3ch tw\u00f3rc\u00f3w s\u0105dzi\u0107 si\u0119 b\u0119dzie o to, kto by\u0142 pierwszy w przypadku stworzenia danego dzie\u0142a, ale nie w tym rzecz. Chodzi o to, \u017ce drobne zapo\u017cyczenia, inspirowanie si\u0119 czyj\u0105\u015b tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 lub powielanie schemat\u00f3w nie jest od razu plagiatem czy kradzie\u017c\u0105 czyjej w\u0142asno\u015bci intelektualnej. Prawo przewiduje wszak mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykorzystywania fragment\u00f3w innych utwor\u00f3w artystycznych za spraw\u0105 prawa cytatu.<\/p>\n
Sprawa wt\u00f3rno\u015bci w sztuce opiera si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na kwestii poruszania temat\u00f3w, kt\u00f3re ju\u017c kto\u015b poruszy\u0142. Kiedy jeden artysta zaznajomi\u0142 si\u0119 z dzie\u0142em innego, ale uzna\u0142, \u017ce jest ono niekompletne lub \u017ce brakuje mu pewnych cech, to nie ma \u017cadnych przeszk\u00f3d, by mog\u0142o powsta\u0107 dzie\u0142o teoretycznie takie samo, a jednak inne dzi\u0119ki odmiennemu podej\u015bciu i dodaniu do pierwotnego tworu pewnych cech. Oczywi\u015bcie w tym przypadku ci\u0119\u017cko jest nie otrze\u0107 si\u0119 o granic\u0119 kradzie\u017cy czyjej\u015b w\u0142asno\u015bci intelektualnej i materialnej, ale nie ma te\u017c \u017cadnych przeciwwskaza\u0144, by czyje\u015b dzie\u0142o sztuki mog\u0142o sta\u0107 si\u0119 natchnieniem dla innego, kt\u00f3re mocno czerpa\u0107 b\u0119dzie z pierwowzoru. I tak post\u0119puj\u0105 cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142cze\u015bni arty\u015bci. Wykonuj\u0105 w\u0142asne interpretacje czyich\u015b utwor\u00f3w, modyfikuj\u0105 mniej lub bardziej czyje\u015b dzie\u0142a sztuki i wzoruj\u0105 si\u0119 na osobach, kt\u00f3re s\u0105 dla nich swoistymi autorytetami. I nie ma w tym niczego z\u0142ego, bo natchnienie przyj\u015b\u0107 mo\u017ce z ka\u017cdej strony, tak jak pragnienie stworzenia w\u0142asnej wizji jakiej\u015b sprawy czy jakiego\u015b przedmiotu.<\/p>\n
Nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o kradzie\u017cy czyjego\u015b pomys\u0142u, je\u017celi dane dzie\u0142o sztuki nosi w sobie pewne elementy czyjego\u015b tworu, a jednak prezentuje sob\u0105 co\u015b odmiennego, charakterystycznego. Nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o plagiacie, je\u017celi wykorzystuje si\u0119 fragment innego dzie\u0142a w swoim, kt\u00f3ry to fragment pozwala na podniesienie warto\u015bci, wprowadzenie pewnych wa\u017cnych element\u00f3w. Mo\u017ce nam si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce to, co widzimy w galerii sztuki czy to, co s\u0142yszmy na koncercie, czy p\u0142ycie muzycznej by\u0142o gdzie\u015b ju\u017c przez nas s\u0142yszane, \u017ce gdzie\u015b to widzieli\u015bmy i do\u015bwiadczali\u015bmy tego. Ale w sztuce wa\u017cne s\u0105 tak\u017ce te interpretacje jakiego\u015b tematu, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 spojrze\u0107 na niego z zupe\u0142nie innej strony. Wt\u00f3rno\u015b\u0107 w sztuce mo\u017ce by\u0107 wi\u0119ksza lub mniejsza, ale nie zmienia to faktu, \u017ce za ka\u017cdym razem, gdy powstaje jakie\u015b utw\u00f3r mamy do czynienia z czym\u015b nowym, co tylko zaadaptowa\u0142o do swoich potrzeb czyje\u015b wcze\u015bniejsze dokonania. I nie jest to pow\u00f3d do jakichkolwiek oskar\u017ce\u0144 czy bulwersowania si\u0119. Jest to jedynie prawo sztuki i artyst\u00f3w, kt\u00f3rzy mog\u0105 czerpa\u0107 ze wszystkiego, ale mimo wszystko w ograniczonym zakresie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
M\u00f3wi si\u0119 coraz cz\u0119\u015bciej, \u017ce arty\u015bci zajmuj\u0105cy si\u0119 tworzeniem muzyki z ka\u017cdym kolejnym dniem pope\u0142niaj\u0105 swoiste plagiaty, \u017ce wszystko, co mo\u017cna by\u0142o zagra\u0107 na wszystkich instrumentach \u015bwiata zosta\u0142o ju\u017c zagrane, a to, co pojawia si\u0119, jako nowo\u015b\u0107 jest tak naprawd\u0119 powtarzaniem wszystkich d\u017awi\u0119k\u00f3w, kt\u00f3re do tej pory zabrzmia\u0142y. Wielu ludzi tak twierdzi i s\u0105 \u015bwiecie … Czytaj dalej Czy wt\u00f3rno\u015b\u0107 w sztuce jest z\u0142a?<\/span>