{"id":2898,"date":"2022-06-13T08:14:33","date_gmt":"2022-06-13T06:14:33","guid":{"rendered":"https:\/\/gs.polcode.dev\/blog\/?p=2898"},"modified":"2023-06-01T10:19:44","modified_gmt":"2023-06-01T08:19:44","slug":"kapizm-kierunek-w-sztuce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/2022\/06\/13\/kapizm-kierunek-w-sztuce\/","title":{"rendered":"Kapizm – kierunek w sztuce"},"content":{"rendered":"

Kapizm, inaczej koloryzm, jest kierunkiem w sztuce, kt\u00f3ry jest rezultatem nie tylko malarskich poszukiwa\u0144 artyst\u00f3w dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego, ale te\u017c ich potrzeby rozwoju i czerpania inspiracji w stolicy XX-wiecznej sztuki: Pary\u017cu. Poczytaj wi\u0119cej o tym fascynuj\u0105cym ruchu.<\/strong><\/p>\n

Kapizm, czyli koloryzm \u2013 co to za kierunek w sztuce i kiedy si\u0119 narodzi\u0142?<\/h2>\n

Kapizm, inaczej nazywany koloryzmem, to kierunek w malarstwie, kt\u00f3ry narodzi\u0142 si\u0119 w polskiej sztuce w okresie dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego. Szerzej mo\u017cna rozumie\u0107 go jako ruch zapocz\u0105tkowany przez grup\u0119 student\u00f3w J\u00f3zefa Pankiewicza z krakowskiej ASP, kt\u00f3rzy za\u0142o\u017cyli tzw. Komitet Paryski (od skr\u00f3tu KP pochodzi zreszt\u0105 nazwa tego kierunku). Celem tego swoistego stowarzyszenia by\u0142o zebra\u0107 fundusze na wyjazd do Pary\u017ca, w kt\u00f3rym malarze chcieli rozwija\u0107 swoj\u0105 praktyk\u0119, ucz\u0105c si\u0119 od takich artyst\u00f3w, jak chocia\u017cby Pierre Bonnard. W 1924 roku podr\u00f3\u017c do Francji faktycznie si\u0119 odby\u0142a, a cz\u0142onkowie zostali w Pary\u017cu na wiele lat, tworz\u0105c tam rodzaj filii krakowskiej uczelni artystycznej. M\u0142odzi tw\u00f3rcy w\u0142a\u015bnie tam sko\u0144czyli studia, a w latach 30. XX wieku wr\u00f3cili do kraju, przenosz\u0105c na rodzimy grunt wszystko, czego nauczyli si\u0119 we \u201cfrancuskim okresie\u201d.<\/p>\n

Jakie s\u0105 cechy charakterystyczne malarstwa kapist\u00f3w?<\/h2>\n

Wiesz ju\u017c, \u017ce kapi\u015bci byli przede wszystkim zorientowani na Zach\u00f3d i zainteresowani malarskimi dokonaniami Francuz\u00f3w. A jak to si\u0119 ma do ich tw\u00f3rczo\u015bci? Czy koloryzm polski mia\u0142 jakiekolwiek cechy charakterystyczne? Tak, a by\u0142o to przede wszystkim podej\u015bcie do\u2026 koloru w\u0142a\u015bnie. Sama tematyka obrazowana na p\u0142\u00f3tnie nie by\u0142a tak istotna, jak wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie barwy i faktury, a dok\u0142adnie \u201ckszta\u0142towanie formy kolorem\u201d. Pejza\u017ce<\/a>, martwe natury czy portrety zazwyczaj by\u0142y oddawane jasnymi, ciep\u0142ymi kolorami z dodatkiem ch\u0142odnych odcieni w partiach cieni. Kapi\u015bci unikali czerni, a ich obrazy dos\u0142ownie wibrowa\u0142y kolorem i \u015bwiat\u0142em. Jak koloryzm polski traktowa\u0142 p\u0142\u00f3tno? W za\u0142o\u017ceniach tego kierunku, zdefiniowanych na \u0142amach czasopisma \u201cG\u0142os plastyk\u00f3w\u201d w 1934 roku (czyli ju\u017c po powrocie malarzy do Polski): \u201cDzie\u0142o sztuki istnieje samo w sobie. Maluj\u0105c z natury, chcemy stworzy\u0107 p\u0142\u00f3tno, by odpowiada\u0142o naszemu prze\u017cyciu malarskiemu wobec natury, wi\u0119c nie \u017ceby by\u0142o dokumentem podobie\u0144stwa. P\u0142\u00f3tno powinno by\u0107 rozstrzygni\u0119te po malarsku\u201d.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wni przedstawiciele kapizmu i obrazy kapist\u00f3w, kt\u00f3re najlepiej wyra\u017caj\u0105 ducha tego kierunku<\/h2>\n

Z ramienia Komitetu Paryskiego do Francji wyjecha\u0142a spora grupa krakowskich student\u00f3w, w tym mi\u0119dzy innymi Jan Cybis (nazywany nawet Janem Kapist\u0105), J\u00f3zef Czapski, Eugeniusz Geppert, J\u00f3zef Jarema, J\u00f3zef Krzy\u017ca\u0144ski, Artur Nacht-Samborski, Piotr Potworowski, Hanna Rudzka-Cybisowa, Dorota Seydenmann, Zygmunt Waliszewski. Wiele z tych wybitnych postaci rozpocz\u0119\u0142o wkr\u00f3tce w\u0142asne poszukiwania tw\u00f3rcze, niekoniecznie zbie\u017cne z najwa\u017cniejszymi za\u0142o\u017ceniami kapizmu, jednak w ich malarstwie nie spos\u00f3b nie doszuka\u0107 si\u0119 wsp\u00f3lnych fundament\u00f3w. To dzi\u0119ki pracy tych malarzy w Polsce zacz\u0119to odchodzi\u0107 od malarstwa historycznego czy symbolicznego, kt\u00f3re wcze\u015bniej nie mia\u0142y sobie r\u00f3wnych. Je\u015bli chodzi o najwa\u017cniejsze obrazy kapist\u00f3w, trudno wymieni\u0107 dzie\u0142a o wybitnym dla tego kierunku znaczeniu. Ju\u017c sama ilo\u015b\u0107 powsta\u0142ych w ramach tego nurtu obraz\u00f3w, r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 ich stylistyki, tematyki i kolorystyki najlepiej charakteryzuje kapizm. Takie dzia\u0142a, jak \u201cPortret kobiety w pasiastym \u017cakiecie\u201d Jana Cybisa, \u201cMalarz i modelka\u201d Zygmunta Waliszewskiego czy \u201cS\u0142oneczniki\u201d Doroty Seydenmann tworz\u0105 fantastyczn\u0105 sk\u0142adank\u0119 obraz\u00f3w, kt\u00f3re wyra\u017caj\u0105 nie tylko zami\u0142owanie kapist\u00f3w do postimpresjonizmu, ale przede wszystkim \u2013 do w\u0142asnej indywidualno\u015bci.<\/p>\n

Komitet Paryski, czyli stowarzyszenie student\u00f3w pragn\u0105cych uzbiera\u0107 fundusze na wyjazd do Francji, sta\u0142 si\u0119 punktem wyj\u015bcia dla kierunku, kt\u00f3ry zmieni\u0142 oblicze polskiej sztuki, przenosz\u0105c na jej grunt dokonania paryskich postimpresjonist\u00f3w. Je\u015bli przejrzysz obrazy w naszej internetowej galerii sztuki, zobaczysz, \u017ce wp\u0142yw koloryzmu polskiego na wsp\u00f3\u0142czesnych tw\u00f3rc\u00f3w wci\u0105\u017c jest bardzo silny i \u017cywy!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kapizm to kierunek w sztuce, kt\u00f3ry zwi\u0105zany by\u0142 nie tyle z potrzeb\u0105 malarskiej rewolucji, ile\u2026 rozwoju osobistego. Poczytaj o tym wi\u0119cej!<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3327,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2898"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2898"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2898\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3206,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2898\/revisions\/3206"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3327"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}