{"id":2753,"date":"2021-10-06T12:51:00","date_gmt":"2021-10-06T10:51:00","guid":{"rendered":"https:\/\/gs.polcode.dev\/blog\/?p=2753"},"modified":"2023-07-03T10:27:40","modified_gmt":"2023-07-03T08:27:40","slug":"dadaizm-kierunek-w-sztuce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/2021\/10\/06\/dadaizm-kierunek-w-sztuce\/","title":{"rendered":"Dadaizm – kierunek w sztuce"},"content":{"rendered":"

Dadaizm \u2013 kierunek intryguj\u0105cy i tajemniczy, stanowi\u0105cy rodzaj artystycznego buntu nie tylko przeciw historii sztuki, ale te\u017c konwenansom. Jakie s\u0105 najwa\u017cniejsze cechy dadaizmu? Jak kierunek ten rozwija\u0142 si\u0119 w Polsce? Kto jest jego najwa\u017cniejszym przedstawicielem? Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej.<\/strong><\/p>\n

Co to jest dadaizm? Najwa\u017cniejsze informacje<\/h2>\n

Dadaizm to mi\u0119dzynarodowy ruch artystyczno-literacki, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wne za\u0142o\u017cenia opiera\u0142y si\u0119 na zerwaniu z konwenansami i tradycj\u0105, absolutna dowolno\u015b\u0107 w korzystaniu ze \u015brodk\u00f3w artystycznej ekspresji i swoboda tw\u00f3rcza, bez wzgl\u0119du na to, czy m\u00f3wimy o tematyce dzie\u0142a sztuki, czy o wykorzystanych do jego tworzenia materia\u0142ach. Ruch ten kszta\u0142towa\u0142 si\u0119 zar\u00f3wno w Europie, jak i w Stanach Zjednoczonych oko\u0142o 1915 roku, a jego popularno\u015b\u0107 zdecydowanie zmala\u0142a pod koniec lat 20. XX wieku. Za inicjatora dadaizmu uwa\u017ca si\u0119 poet\u0119 Tristana Tzar\u0119 oraz malarza Hansa Arpa, kt\u00f3rzy nowy kierunek zacz\u0119li definiowa\u0107 na terenie Zurychu. Wkr\u00f3tce do\u0142\u0105czyli do nich arty\u015bci z ca\u0142ego \u015bwiata, tacy jak Marcel Duchamp. Sama nazwa dadaizm<\/em> pochodzi od s\u0142\u00f3wka \u201cdada\u201d, kt\u00f3re podobno znalaz\u0142 na chybi\u0142 trafi\u0142 Tristan Tzara w s\u0142owniku Larousse’a. Nikt jednak nie jest dzi\u015b do ko\u0144ca pewny, jaka tak naprawd\u0119 jest geneza tego poj\u0119cia.<\/p>\n

Dadaizm \u2013 cechy kierunku, kt\u00f3re powinien zna\u0107 ka\u017cdy mi\u0142o\u015bnik sztuki<\/h2>\n

W przypadku dadaizmu trudno m\u00f3wi\u0107 o jednolitej estetyce czy jakimkolwiek programie artystycznym. Liczy\u0142a si\u0119 tylko wolno\u015b\u0107 w operowaniu \u015brodkami. Dadaizm w malarstwie by\u0142 bardziej \u201cantymalarstwem\u201d ni\u017c kontynuacj\u0105 dorobku wielkich mistrz\u00f3w. Bardzo cz\u0119sto do tworzenia dzie\u0142 sztuki wykorzystywane by\u0142y \u201czwyk\u0142e\u201d przedmioty codziennego u\u017cytku, produkowane seryjnie, dost\u0119pne w sklepach. Artysta Kurt Schwitters twierdzi\u0142 nawet, \u017ce\u2026\u201dwszystko, co artysta wypluje, jest sztuk\u0105\u201d! Je\u015bli zastanawiasz si\u0119 nad podobie\u0144stwem surrealizmu<\/a> i dadaizmu, to intuicja Ci\u0119 nie myli \u2013 pierwszy z tych kierunk\u00f3w sta\u0142 si\u0119 naturaln\u0105 konsekwencj\u0105 poszukiwa\u0144 artyst\u00f3w dadaizmu.<\/p>\n

Przedstawiciele dadaizmu \u2013 jacy arty\u015bci zwi\u0105zani z tym kierunkiem uwa\u017cani s\u0105 za najwa\u017cniejszych?<\/h2>\n

Jak ju\u017c wspomnieli\u015bmy, inicjatorem dadaizmu by\u0142 Tristan Tzara, a jednym z najg\u0142o\u015bniejszych nazwisk, zwi\u0105zanych z tym kierunkiem, bez w\u0105tpienia jest Marcel Duchamp, nieomal dadaistyczny celebryta (we wsp\u00f3\u0142czesnym tego s\u0142owa znaczeniu). Jednak do artyst\u00f3w dadaizmu mo\u017cna zaliczy\u0107 zdecydowanie wi\u0119cej wa\u017cnych osobowo\u015bci, takich jak Man Ray, Max Ernst, Francis Picabia. Ka\u017cdy z nich mia\u0142 nieco inne podej\u015bcie do sztuki dadaistycznej, jej definicji i celu, dlatego w\u0142a\u015bnie analizowany \u0142\u0105cznie dorobek tych tw\u00f3rc\u00f3w sk\u0142ada si\u0119 na tak niezwyk\u0142y pejza\u017c artystycznych poszukiwa\u0144 pierwszej po\u0142owy XX wieku.<\/p>\n

Dadaizm – najs\u0142ynniejsze obrazy i inne dzie\u0142a sztuki<\/h2>\n

Dadaistyczne dzie\u0142a sztuki mia\u0142y na celu przede wszystkim wywo\u0142a\u0107 szok w odbiorcy. Uda\u0142o si\u0119 to najwa\u017cniejszym pracom tego kierunku, w tym przede wszystkim prowokuj\u0105cej instalacji \u201cFontanna\u201d Marcela Duchampa, kt\u00f3r\u0105 by\u0142 po prostu\u2026 pisuar. Do najs\u0142ynniejszych obraz\u00f3w dadaizmu nale\u017cy te\u017c \u201cMona Lisa z w\u0105sami\u201d tego samego tw\u00f3rcy (\u017cart na temat s\u0142ynnego dzie\u0142a Leonarda da Vinci), a tak\u017ce p\u0142\u00f3tno \u201cUbu Imperator\u201d Maxa Ernsta czy \u201cMz 231. Miss Blanche\u201d Kurta Schwittersa. Warto te\u017c wymieni\u0107 fotografi\u0119 \u201cSzklane \u0142zy\u201d Mana Raya, kt\u00f3ra do dzi\u015b stanowi bardzo mocn\u0105 ikon\u0119 dadaizmu w sztuce.<\/p>\n

Dadaizm w Polsce \u2013 by\u0142 czy go nie by\u0142o?<\/h2>\n

Czy dadaizm w Polsce by\u0142 r\u00f3wnie popularnym kierunkiem, co na Zachodzie? Zdania akademik\u00f3w s\u0105 na ten temat podzielone. Oficjalnie trudno m\u00f3wi\u0107 o typowo dadaistycznych manifestach w sztuce polskich tw\u00f3rc\u00f3w, jednak przejawia\u0142y one bez w\u0105tpienia cechy podobne do dorobku ich koleg\u00f3w z USA czy Niemiec. Mi\u0119dzy 1915 a 1920 rokiem w Polsce modne by\u0142o poj\u0119cie futuryzmu<\/a>, podczas gdy za granic\u0105 okre\u015blenie to by\u0142o ju\u017c raczej passe. Niemniej wielu rodzimych przedstawicieli awangardy tworzy\u0142o, mniej lub bardziej \u015bwiadomie, w absolutnie dadaistycznym duchu.<\/p>\n

Chocia\u017c dadaizm w malarstwie, rze\u017abie czy literaturze nie przetrwa\u0142 pr\u00f3by czasu, odcisn\u0105\u0142 wa\u017cne pi\u0119tno na dorobku tw\u00f3rc\u00f3w kolejnych pokole\u0144, o czym do dzi\u015b \u015bwiadczy lekko\u015b\u0107, z jak\u0105 arty\u015bci pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 rozmaitymi \u015brodkami wyrazu. Gdyby nie dadaizm, zdecydowanie trudniej by\u0142oby dzi\u015b o artystyczn\u0105 wolno\u015b\u0107 i \u0142atwo\u015b\u0107 w prze\u0142amywaniu konwencji, niezale\u017cnie od dziedziny sztuki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dadaizm \u2013 kierunek intryguj\u0105cy i tajemniczy, stanowi\u0105cy rodzaj artystycznego buntu nie tylko przeciw historii sztuki, ale te\u017c konwenansom. Jakie s\u0105 najwa\u017cniejsze cechy dadaizmu? Jak kierunek ten rozwija\u0142 si\u0119 w Polsce? Kto jest jego najwa\u017cniejszym przedstawicielem? Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej. Co to jest dadaizm? Najwa\u017cniejsze informacje Dadaizm to mi\u0119dzynarodowy ruch artystyczno-literacki, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wne za\u0142o\u017cenia opiera\u0142y si\u0119 na … Czytaj dalej Dadaizm – kierunek w sztuce<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3401,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2753"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2753"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2753\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3157,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2753\/revisions\/3157"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3401"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2753"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2753"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2753"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}