{"id":2734,"date":"2021-09-15T10:46:00","date_gmt":"2021-09-15T08:46:00","guid":{"rendered":"https:\/\/gs.polcode.dev\/blog\/?p=2734"},"modified":"2023-07-03T10:26:55","modified_gmt":"2023-07-03T08:26:55","slug":"akt-uwielbienia-czy-zwykla-kradziez-o-tym-jak-gigantyczne-firmy-korzystaja-z-dorobku-artystow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/2021\/09\/15\/akt-uwielbienia-czy-zwykla-kradziez-o-tym-jak-gigantyczne-firmy-korzystaja-z-dorobku-artystow\/","title":{"rendered":"Akt uwielbienia czy zwyk\u0142a kradzie\u017c? O tym, jak gigantyczne firmy korzystaj\u0105 z dorobku artyst\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Co jaki\u015b czas pras\u0119 i portale obiegaj\u0105 informacje dotycz\u0105ce kontrowersji wok\u00f3\u0142 wykorzystania cudzego utworu przez jakiego\u015b artyst\u0119 bez jego zgody. Nie chodzi tylko o plagiaty piosenek, ale te\u017c o \u0142amanie praw autorskich zwi\u0105zanych z obrazami czy innymi dzie\u0142ami sztuki. Sk\u0105d bierze si\u0119 to zjawisko i\u2026 o jakich pieni\u0105dzach w tle takich afer m\u00f3wimy?<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

Obraz Basquiata jako dekoracja?<\/h2>\n

Niedawno g\u0142o\u015bno zrobi\u0142o si\u0119 o firmie jubilerskiej Tiffany&Co. Tym razem nie chodzi jednak o bi\u017cuteri\u0119 z najnowszej kolekcji, a o\u2026 malarstwo. A dok\u0142adnie o obraz Jean-Michela Basquiata \u201eEquals Pi\u201d, kt\u00f3ry \u201cwyst\u0105pi\u0142\u201d w kampanii zdj\u0119ciowej z Beyonce i Jayem-Z. Nie by\u0142oby w tym nic dziwnego, gdyby nie to, \u017ce Basquiat, zmar\u0142 w 1988 roku i nie mo\u017ce sam zadecydowa\u0107 o tym, czy chce by\u0107 kojarzony z dobrami luksusowymi. Jak twierdz\u0105 znawcy jego biografii i tw\u00f3rczo\u015bci \u2013 sam artysta nigdy by si\u0119 na to nie zgodzi\u0142, bo ca\u0142e \u017cycie stroni\u0142 przed blichtrem, elitaryzmem i hierarchi\u0105 w \u015bwiecie sztuki. Co wi\u0119cej, obraz na p\u0142\u00f3tnie zosta\u0142 zakupiony przez koncern LVMH (do kt\u00f3rego nale\u017cy w\u0142a\u015bnie Tiffany&Co) i pokazany publiczno\u015bci po raz pierwszy w historii w\u0142a\u015bnie w reklamie z ameryka\u0144sk\u0105 gwiazd\u0105 piosenki pop i jej m\u0119\u017cem raperem. Jako interesuj\u0105ce t\u0142o obrazy Jean-Michela Basquiata pos\u0142u\u017cy\u0142y nie pierwszy raz. Mijaj\u0105cego lata r\u00f3wnie\u017c marka Saint Laurent wypu\u015bci\u0142a kolekcj\u0119 ubra\u0144 i dodatk\u00f3w za kilka tysi\u0119cy euro za sztuk\u0119, zdobion\u0105 motywami z prac nie\u017cyj\u0105cego malarza.<\/p>\n

Z oskar\u017ceniami o \u201cpo\u017cyczanie\u201d sobie cudzych prac jako motyw\u00f3w estetycznych bran\u017ca mody zmaga si\u0119 regularnie. Problemem jest nie tylko wykorzystywanie fragment\u00f3w obraz\u00f3w, zmar\u0142ych ju\u017c artyst\u00f3w, ale te\u017c plakat\u00f3w, grafik czy malarstwa tw\u00f3rc\u00f3w \u017cyj\u0105cych, mniej popularnych czy m\u0142odych. Wiele z nich trafia na koszule, bluzy czy torebki prosto z internetu, gdzie arty\u015bci prezentuj\u0105 sw\u00f3j dorobek, a niekt\u00f3re s\u0105 mniej lub bardziej sprawnie kopiowane i przenoszone wprost na ubrania. Przyk\u0142adem tego typu sytuacji mo\u017ce by\u0107 skopiowanie w 2016 roku przez sieci\u00f3wk\u0119 Bershka motywu z rysunk\u00f3w polskiej ilustratorki Marii Ines Gul, wykorzystanego do produkcji emaliowanych pin\u00f3w.<\/p>\n

Nadu\u017cycie czy ho\u0142d dla Basquiata? Oto jest pytanie<\/h2>\n

Firmy, kt\u00f3re zostaj\u0105 oskar\u017cone o plagiat lub nadu\u017cycie, reaguj\u0105 r\u00f3\u017cnie. Niekt\u00f3re niemal natychmiast wystosowuj\u0105 o\u015bwiadczenie i wycofuj\u0105 produkt b\u0105d\u017a kampani\u0119, inne id\u0105 w zaparte, \u017ce nie robi\u0105 nic niew\u0142a\u015bciwego. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 wspomniana wcze\u015bniej marka Saint Laurent, kt\u00f3ra powo\u0142uje si\u0119 na prawa autorskie The Estate of Jean-Michel Basquiat i nowojorsk\u0105 agencj\u0119 Artestar, jednak pierwsza z tych instytucji zawiesi\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 w 2012 roku, druga z kolei nie ma \u017cadnego zwi\u0105zku z malarzem. Przedstawiciel Tiffany&Co, Alexandre Arnault, t\u0142umaczy z kolei, \u017ce pojawienie si\u0119 obrazu na p\u0142\u00f3tnie Basquiata w kampanii z Beyonce jest rodzajem ho\u0142du dla jego tw\u00f3rczo\u015bci. Co wi\u0119cej, wiceprezes firmy jubilerskiej sugeruje nawet, \u017ce Basquiat kocha\u0142 bi\u017cuteri\u0119, a turkusowy odcie\u0144 na p\u0142\u00f3tnie (znany jako tiffany blue) nie zosta\u0142 wybrany przypadkiem.<\/p>\n

Czy korzystaj\u0105ce z dorobku \u017cyj\u0105cych i nie\u017cyj\u0105cych artyst\u00f3w firmy rzeczywi\u015bcie wykorzystuj\u0105 haniebnie cudzy talent, czy raczej robi\u0105 uk\u0142on w ich stron\u0119, popularyzuj\u0105c ich tw\u00f3rczo\u015b\u0107? Odpowied\u017a na to pytanie pozostawiamy Tobie i\u2026 prawnikom, kt\u00f3rzy ka\u017cdego dnia na ca\u0142ym \u015bwiecie zajmuj\u0105 si\u0119 podobnymi sprawami.<\/p>\n

Je\u015bli zainteresowa\u0142y Ci\u0119 prace tego artysty, przeczytaj nasz wpis: Jean-Michel Basquiat – buntownik, kt\u00f3ry pobija rekordy sprzeda\u017cy na londy\u0144skich aukcjach<\/a>!<\/p>\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Co jaki\u015b czas pras\u0119 i portale obiegaj\u0105 informacje dotycz\u0105ce kontrowersji wok\u00f3\u0142 wykorzystania cudzego utworu przez jakiego\u015b artyst\u0119 bez jego zgody. Nie chodzi tylko o plagiaty piosenek, ale te\u017c o \u0142amanie praw autorskich zwi\u0105zanych z obrazami czy innymi dzie\u0142ami sztuki. Sk\u0105d bierze si\u0119 to zjawisko i\u2026 o jakich pieni\u0105dzach w tle takich afer m\u00f3wimy? Obraz Basquiata … Czytaj dalej Akt uwielbienia czy zwyk\u0142a kradzie\u017c? O tym, jak gigantyczne firmy korzystaj\u0105 z dorobku artyst\u00f3w<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3399,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2734"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2734"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2734\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3400,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2734\/revisions\/3400"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3399"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2734"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2734"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}