{"id":2414,"date":"2021-05-07T10:14:00","date_gmt":"2021-05-07T08:14:00","guid":{"rendered":"https:\/\/gs.polcode.dev\/blog\/?p=2414"},"modified":"2023-08-18T04:36:04","modified_gmt":"2023-08-18T02:36:04","slug":"paryz-sprzed-wieku-oczami-van-gogha-na-ustach-swiata-sztuki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/2021\/05\/07\/paryz-sprzed-wieku-oczami-van-gogha-na-ustach-swiata-sztuki\/","title":{"rendered":"Pary\u017c sprzed wieku oczami van Gogha na ustach \u015bwiata sztuki"},"content":{"rendered":"

Staro\u017cytni zwykli mawia\u0107, i\u017c \u017cycie jest chwil\u0105 a s\u0142awa nie\u015bmiertelna. Prawda tego zdania, mimo up\u0142ywu wiek\u00f3w i lat nie straci\u0142a na znaczeniu i mo\u017cna j\u0105 z pewno\u015bci\u0105 odnie\u015b\u0107 do \u017cycia jednego z najznakomitszych \u015bwiatowych artyst\u00f3w. Bo czy\u017c mimo zbyt kr\u00f3tkiego \u017cycia, fenomen Van Gogha nie trwa i nie zachwyca niezmiennie do dzi\u015b?<\/strong><\/p>\n

Vincent van Gogh – szalony geniusz?<\/h2>\n

To kolejna dramatyczna posta\u0107 sztuki, kt\u00f3ra odesz\u0142a przedwcze\u015bnie, bo w wieku 37 lat. Czy pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo, b\u0119d\u0105c nieznanym w\u00f3wczas w szerokim \u015bwiecie artyst\u0105, zmagaj\u0105cym si\u0119 z uzale\u017cnieniem i problemami psychicznymi, kt\u00f3re prawdopodobnie wywo\u0142ywa\u0142y trudne do zniesienia ataki l\u0119kowe? Czy panowa\u0142 nad swoim umys\u0142em? Gdy jedni uwa\u017caj\u0105, \u017ce choroba psychiczna odcisn\u0119\u0142a pi\u0119tno na nim samym, niszcz\u0105c go ka\u017cdego dnia nieodwracalnie, a jej skutki widoczne s\u0105 w jego obrazach, to innego zdania jest krytyk sztuki Robert Hughes. Jest pewny tego, \u017ce zw\u0142aszcza p\u00f3\u017ane prace van Gogha potwierdzaj\u0105 jego \u015bwiadomo\u015b\u0107 tw\u00f3rcz\u0105 i jest przekonany, \u017ce ca\u0142kowicie panowa\u0142 nad sob\u0105.<\/p>\n

My, zachwyceni jego malarstwem olejnym, \u017ca\u0142ujemy, \u017ce dane nam jest upaja\u0107 si\u0119 niespe\u0142na kilkuletnim okresem jego pracy tw\u00f3rczej.<\/p>\n

Cho\u0107 van Gogh przygod\u0119 ze sztalug\u0105 i p\u0119dzlem rozpocz\u0105\u0142 zaledwie kilka lat przed \u015bmierci\u0105, to stworzy\u0142 ponad 2000 dzie\u0142, 870 obraz\u00f3w olejnych, 150 akwareli i ponad 1000 rysunk\u00f3w i szkic\u00f3w.<\/p>\n

Znane przez wszystkie pokolenia \u201eS\u0142oneczniki\u201d, autoportrety a w\u015br\u00f3d nich \u201eAutoportret z zabanda\u017cowanym uchem\u201d czy martwa natura, to dzie\u0142a skatalogowane i prezentowane przez najwi\u0119ksze muzea i galerie \u015bwiata.<\/p>\n

Zamieszanie wok\u00f3\u0142 obrazu \u201cScena uliczna na Montmartre\u201d van Gogha<\/h2>\n

Czy s\u0105 to jednak wszystkie dzie\u0142a Mistrza, o kt\u00f3rych wiemy? Ile z nieujawnionych jeszcze obraz\u00f3w olejnych<\/a> znajduje si\u0119 w kolekcjach prywatnych? Liczymy, \u017ce ujrz\u0105 \u015bwiat\u0142o dzienne, jak skrywana przez niemal wiek „Scena uliczna na Montmartre”. Sto lat, tyle czeka\u0142a, by trafi\u0107 na parysk\u0105 aukcj\u0119, na ujawnienie jej istnienia i pokazanie \u015bwiatu artystycznemu. Zachwyci\u0142a marszand\u00f3w, kolekcjoner\u00f3w i inwestor\u00f3w.<\/p>\n

I cho\u0107 osi\u0105gn\u0119\u0142a doskona\u0142y wynik, bo nabywca zap\u0142aci\u0142 za ten obraz olejny holenderskiego mistrza kwot\u0119 13,2 mln euro, to tej niezwyk\u0142ej sprzeda\u017cy towarzyszy\u0142o r\u00f3wnie niezwyk\u0142e zamieszanie.<\/p>\n

W renomowanym francuskim domu aukcyjnym, w kt\u00f3rym pod m\u0142otek trafi\u0142y r\u00f3wnie\u017c prace impresjonisty Edgara Degasa czy surrealisty Ren\u00e9 Magritte\u2019a dosz\u0142o do tzw. b\u0142\u0119du przetargowego. Co dok\u0142adnie si\u0119 sta\u0142o? Dzie\u0142o musia\u0142o p\u00f3j\u015b\u0107 pod m\u0142otek dwukrotnie w zwi\u0105zku z k\u0142opotami oferty z\u0142o\u017conej on-line, a kt\u00f3ra opiewa\u0142a na kwot\u0119 o prawie 3 miliony euro wy\u017csz\u0105 od finalnie uzyskanej.<\/p>\n

Teraz, zw\u0142aszcza w czasach, gdy wszystkie wydarzenia, r\u00f3wnie\u017c kulturalne i artystyczne, przenios\u0142y si\u0119 do sfery wirtualnej, nie trudno o pomy\u0142ki. Zdarza\u0142y i zapewne zdarza\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105, dodaj\u0105c dodatkowej pikanterii wyczekiwanym i pe\u0142nym emocji przedsi\u0119wzi\u0119ciom. Czy\u017c opr\u00f3cz niebagatelnych kwot, jakie inwestorzy sk\u0142onni s\u0105 p\u0142aci\u0107 i p\u0142ac\u0105 za wybitne dzie\u0142a, w\u0142a\u015bnie te \u201epotkni\u0119cia\u201d nie powoduj\u0105, \u017ce wydarzenie trafia na pierwsze strony medi\u00f3w ca\u0142ego \u015bwiata? Zdecydowanie tak.<\/p>\n

„Scena uliczna na Montmartre\u201d – co przedstawia dzie\u0142o van Gogha?<\/h2>\n

Zadajemy sobie zatem pytanie, co tak niezwyk\u0142ego jest w sprzedanym obrazie olejnym Vincenta van Gogha. Renomowani licytatorzy zachwyceni odkryciem, zgodnie potwierdzaj\u0105, \u017ce \u015bwiat dawno nie widzia\u0142 tak wa\u017cnego dzie\u0142a, zw\u0142aszcza \u017ce prace van Gogha z okresu paryskiego, stanowi\u0105 wy\u015bmienit\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 presti\u017cowych kolekcji, w kt\u00f3rych posiadaniu s\u0105 muzea na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n

„Scena uliczna na Montmartre\u201d przedstawia mieszka\u0144c\u00f3w Pary\u017ca podczas spaceru po wiejskim krajobrazie po\u0142o\u017conej na wzg\u00f3rzu, historycznej dzielnicy Montmartre. To tu pary\u017canie spotykali si\u0119, by odpocz\u0105\u0107 od trud\u00f3w dnia codziennego, napi\u0107 si\u0119 i rado\u015bnie sp\u0119dzi\u0107 czas. Po latach Montmartre oczywi\u015bcie nie przypomina dzielnicy uwiecznionej na p\u0142\u00f3tnie, ale zosta\u0142 do dzi\u015b jednym z najpopularniejszych miejsc w mie\u015bcie. Zachowany wiejski charakter przyci\u0105ga t\u0142umy turyst\u00f3w i mieszka\u0144c\u00f3w, oferuj\u0105c im uroki najs\u0142ynniejszego paryskiego targu staroci oraz targowiska ksi\u0119garzy.<\/p>\n

70 niezwyk\u0142ych dzie\u0142 w 70 dni<\/h2>\n

Pobyt Vincenta van Gogha w Auvers-sur-Oise we Francji zako\u0144czy\u0142 si\u0119 tragicznie, ale te\u017c znany jest z niezwyk\u0142ej intensywno\u015bci, z jak\u0105 tworzy\u0142, pozostawiaj\u0105c po sobie z tego okresu kilkadziesi\u0105t najwybitniejszych obraz\u00f3w olejnych. Zachwycony okolic\u0105 malowa\u0142 g\u0142\u00f3wnie okoliczne pejza\u017ce, rozpoczynaj\u0105c o \u015bwicie, p\u0119dzel odk\u0142ada\u0142 p\u00f3\u017anym wieczorem, gdy s\u0142o\u0144ce zachodzi\u0142o ju\u017c za horyzont.<\/p>\n

To w tym czasie powsta\u0142y najs\u0142ynniejsze prace, jakie znalaz\u0142y si\u0119 na stronicach historii sztuki, w\u015br\u00f3d nich przez wielu uznawane za ostatnie, kt\u00f3re stworzy\u0142 \u201ePole pszenicy z krukami\u201d. Niestety znawcy van Gogha nie s\u0105 zgodni co do tego faktu. Jan Hulsker, holenderski historyk i badacz tw\u00f3rczo\u015bci Vincenta van Gogha uwa\u017ca, \u017ce s\u0105 dowody na istnienie p\u00f3\u017aniej datowanych 7 dzie\u0142, a uznawanym za ostatnie jest jedna z trzech wersji powsta\u0142ego w czerwcu i lipcu 1890 roku obrazu olejnego pt. \u201eOgr\u00f3d Daubigny’ego\u201d. Pierwsza wersja prezentuj\u0105ca tylko cz\u0119\u015b\u0107 ogrodu sta\u0142a si\u0119 impulsem do stworzenia dw\u00f3ch kolejnych. S\u0105 one impresjonistycznym spojrzeniem na ogr\u00f3d Daubigny\u2019ego, malarza podziwianego przez naszego mistrza przez ca\u0142e \u017cycie. Oba zachwycaj\u0105 widocznymi grubymi poci\u0105gni\u0119ciami p\u0119dzla, urokliw\u0105 zieleni\u0105 i intensywn\u0105 kolorystyk\u0105 kwitn\u0105cych kwiat\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych do odpoczynku w cieniu i zapachu ziemi zaprasza ogrodowa \u0142aweczka. Gdzie\u015b na drugim planie, za konarami drzew skrywa si\u0119 architektura, dom z okiennicami, dostrze\u017cemy r\u00f3wnie\u017c ko\u015bci\u00f3\u0142 i pozosta\u0142e domostwa.<\/p>\n

A co r\u00f3\u017cni te dwa obrazy? Kot na pierwszym planie. Znalaz\u0142 si\u0119 na wersji, kt\u00f3ra go\u015bci w Muzeum Sztuki w Bazylei, dok\u0105d zosta\u0142a wypo\u017cyczona z fundacji Rudolf Staechelin Family Foundation.<\/p>\n

Niedoceniany za \u017cycia van Gogh<\/h2>\n

Van Gogh przez ca\u0142e swoje artystyczne \u017cycie pr\u00f3bowa\u0142 zdoby\u0107 uznanie w \u015bwiecie sztuki, bezskutecznie. Mia\u0142 nawet ogromny \u017cal wobec swojego brata, \u017ce ten niedostatecznie zajmowa\u0142 si\u0119 promowaniem i rozpowszechnianiem jego prac. Mimo kilku wystaw zaledwie jeden obraz zdoby\u0142 nabywc\u0119, a \u015bwiatowa s\u0142awa przysz\u0142a dopiero po \u015bmierci. Wiek XX by\u0142 tym czasem, kiedy \u201epopularno\u015b\u0107\u201d, a zw\u0142aszcza warto\u015b\u0107 rynkowa jego dzie\u0142 wzros\u0142a bardzo gwa\u0142townie.<\/p>\n

Warto\u015bci nabra\u0142a r\u00f3wnie\u017c prywatna korespondencja, jak\u0105 van Gogh wymienia\u0142 ze swoim najukocha\u0144szym bratem. To mi\u0119dzy innymi ona pozwoli\u0142a znawcom i historykom na chronologiczne datowanie wielu wydarze\u0144 z \u017cycia mistrza. Zachowany zbi\u00f3r ponad 600 list\u00f3w mia\u0142 przede wszystkim wielkie znaczenie w zrozumieniu tej zawi\u0142ej postaci, odczytujemy w niej nieskrywane my\u015bli, ale i os\u0105dy malarza. To niezwykle wa\u017cna wiedza, pozwalaj\u0105ca na studiowanie \u015bwiatowej s\u0142awy dzie\u0142 przez pryzmat wiedzy co dzia\u0142o si\u0119 z jego psychik\u0105, jak radzi\u0142 sobie ze skutkami depresji, uzale\u017cnieniem czy jak pobyt w szpitalu psychiatrycznym wp\u0142yn\u0105\u0142 na jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107, podczas kt\u00f3rego dodatkowo zdiagnozowano u niego epilepsj\u0119.<\/p>\n

Portret Doktora Gacheta aukcyjnym rekordzist\u0105<\/h2>\n

Mimo, i\u017c rynek sztuki jeszcze nie och\u0142on\u0105\u0142 po marcowym wyniku sprzeda\u017cy „Sceny ulicznej na Montmartre”, to nie ona zapisze si\u0119 w historii z najwy\u017cszym wynikiem. Aukcyjny rekord van Gogha wynosi 82,5 mln dolar\u00f3w i nale\u017cy do namalowanego w ostatnich miesi\u0105cach \u017cycia p\u0142\u00f3tna „Portret Doktora Gacheta”. W 1990 roku londy\u0144ski dom aukcyjny og\u0142osi\u0142, \u017ce by\u0142a to historyczna sprzeda\u017c z najwy\u017csz\u0105 cen\u0105, jak\u0105 kiedykolwiek zap\u0142acono na aukcji za dzie\u0142o sztuki. Tu po raz kolejny mamy do czynienia z dwiema wersjami tej samej pracy. Obie s\u0105 obrazami olejnymi na p\u0142\u00f3tnie, o tych samych wymiarach, a to, co je r\u00f3\u017cni, to kolorystyka. Pierwsz\u0105 z nich naby\u0142 prywatny inwestor, drugi obraz jest obecnie wystawiany w Mus\u00e9e d’Orsay w Pary\u017cu we Francji. Czekamy na kolejne rekordy, licz\u0105c na odkrycia nieznanych jeszcze dzie\u0142 tego wybitnego malarza.<\/p>\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Staro\u017cytni zwykli mawia\u0107, i\u017c \u017cycie jest chwil\u0105 a s\u0142awa nie\u015bmiertelna. Prawda tego zdania, mimo up\u0142ywu wiek\u00f3w i lat nie straci\u0142a na znaczeniu i mo\u017cna j\u0105 z pewno\u015bci\u0105 odnie\u015b\u0107 do \u017cycia jednego z najznakomitszych \u015bwiatowych artyst\u00f3w. Bo czy\u017c mimo zbyt kr\u00f3tkiego \u017cycia, fenomen Van Gogha nie trwa i nie zachwyca niezmiennie do dzi\u015b? Vincent van Gogh … Czytaj dalej Pary\u017c sprzed wieku oczami van Gogha na ustach \u015bwiata sztuki<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3488,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2414"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2414"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2414\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3175,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2414\/revisions\/3175"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3488"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2414"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2414"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gs.polcode.dev\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2414"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}